Bộ Tài chính Mỹ và Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng (OSTP – Office of Science and Technology Policy) đang thảo luận về phương án buộc các doanh nghiệp trong nước phải công bố minh bạch việc sử dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI models) có nguồn gốc từ Trung Quốc. Kế hoạch này hướng tới việc giảm thiểu sự phụ thuộc vào giải pháp công nghệ từ Bắc Kinh thông qua biện pháp công khai danh tính, thay vì áp đặt các lệnh trừng phạt hoặc hạn chế trực tiếp có thể gây căng thẳng cho thị trường và quan hệ ngoại giao song phương.
Theo đề xuất ban đầu, các tập đoàn như Airbnb – đơn vị hiện tích hợp mô hình Qwen của tập đoàn thương mại điện tử Alibaba để vận hành hệ thống trợ lý chăm sóc khách hàng tự động – sẽ phải niêm yết rõ ràng thông tin này trực tiếp trên website của mình. Biện pháp này phản ánh nỗ lực thiết lập một chiến dịch minh bạch hóa để các doanh nghiệp tự điều chỉnh hành vi sử dụng công nghệ, đồng thời giúp chính quyền duy trì quan điểm chung về việc hạn chế ban hành các quy định hành chính quá khắt khe đối với ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo.

Áp lực từ sự bùng nổ của các mô hình trọng lượng mở
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các quan chức an ninh Mỹ ngày càng lo ngại về tốc độ lan tỏa của những mô hình trọng lượng mở (open-weight models) do Trung Quốc phát triển. Khác với các hệ thống kín, mô hình trọng lượng mở cho phép lập trình viên tải về toàn bộ tham số cốt lõi và tùy biến theo nhu cầu hạ tầng nội bộ.
Nhờ hiệu năng xử lý ấn tượng đi kèm chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với các mô hình độc quyền từ OpenAI hay Anthropic, các giải pháp AI từ Trung Quốc nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường kỹ thuật tại Mỹ. Số liệu thống kê từ nền tảng giao dịch OpenRouter vào tháng 10 ghi nhận ba mô hình dẫn đầu về lưu lượng sử dụng token (đơn vị dữ liệu được mô hình xử lý) đều là sản phẩm công nghệ của Trung Quốc. Thậm chí, một trang tin dịch vụ công của chính phủ liên bang Mỹ hồi tháng 9 cũng từng ứng dụng mô hình của Alibaba để phục vụ tra cứu văn bản quy phạm pháp luật.
Mối lo ngại an ninh và sự vào cuộc của Quốc hội Mỹ
Giới phân tích và các nhà lập pháp có quan điểm cứng rắn với Bắc Kinh cảnh báo nguy cơ các doanh nghiệp Mỹ dần hình thành thói quen phụ thuộc công nghệ vào các hệ sinh thái như Qwen (Alibaba), Kimi (Moonshot AI) hay DeepSeek. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và cựu Giám đốc OSTP Michael Kratsios đều từng nhấn mạnh nguy cơ các công ty công nghệ Trung Quốc chiếm đoạt tài sản trí tuệ của các phòng lab Mỹ thông qua phương pháp chưng cất mô hình (knowledge distillation) – kỹ thuật sử dụng kết quả đầu ra từ các mô hình AI lớn để huấn luyện các mô hình nhỏ hơn với chi phí tối ưu.
Ủy ban An ninh Nội địa Hạ viện và Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc do hai hạ nghị sĩ Andrew Garbarino và John Moolenaar dẫn dắt đã phát động cuộc điều tra nhằm vào các doanh nghiệp công nghệ trong nước. Quốc hội Mỹ đã gửi yêu cầu giải trình tới Airbnb, DoorDash (đơn vị sử dụng Kimi trong hệ thống nội bộ) và Anysphere – nhà phát triển công cụ hỗ trợ lập trình Cursor (vừa được SpaceX mua lại) với mô hình Composer 2 xây dựng trên nền tảng Kimi.
Phản hồi về vấn đề này, Airbnb khẳng định phần lớn hệ thống của hãng vận hành bằng các mô hình phát triển tại Mỹ, đồng thời chỉ dùng số lượng rất hạn chế các mô hình nguồn mở có nguồn gốc từ Trung Quốc thông qua các nhà cung cấp dịch vụ được cấp phép tại Mỹ để bảo đảm cách ly dữ liệu. Trong khi đó, Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington phản đối việc chính trị hóa các vấn đề thương mại và công nghệ, cho rằng các rào cản sẽ cản trở tiến trình đổi mới trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
Nguồn: Yahoo


Liên hệ qua Zalo


