Sàn giao dịch kim loại London (LME) vừa ghi nhận một cột mốc chưa từng có khi giá đồng kỳ hạn ba tháng vọt lên mức 14.728 usd/tấn. Sự tăng trưởng gần 18% kể từ đầu năm không chỉ bắt nguồn từ những lo ngại về thuế quan hay đứt gãy nguồn cung tại Chile và Indonesia, mà còn phản ánh một thực tế mới: cơn khát điện của các trung tâm dữ liệu ai đang kéo kim loại công nghiệp này vào một chu kỳ tăng giá khốc liệt. Khác với những đợt biến động ngắn hạn trước đây, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang chuyển hóa nhu cầu kỹ thuật số thành áp lực vật chất lên lưới điện toàn cầu.
Các nhà đầu tư không còn coi đồng là một thành phần phụ trợ; nó đã trở thành “mạch máu” không thể thiếu để vận hành các siêu máy tính. Khi sản lượng khai thác tại các mỏ lớn ở Congo và Indonesia sụt giảm, sự mất cân đối giữa nguồn cung thắt chặt và nhu cầu hạ tầng viễn thông đang đẩy thị trường vào trạng thái backwardation (giá giao ngay cao hơn giá kỳ hạn) nghiêm trọng nhất trong năm. Việc bộ thương mại mỹ đề xuất áp thuế lên đồng tinh luyện từ năm 2027 càng khiến giới đầu cơ lo ngại về một tương lai thiếu hụt nguồn nguyên liệu thiết yếu này.
Áp lực từ hạ tầng điện lưới và bài toán chi phí vận hành
Nhu cầu đồng từ các trung tâm dữ liệu được dự báo sẽ tăng từ 1,1 triệu tấn vào năm 2025 lên mức 2,5 triệu tấn vào năm 2040. Tuy nhiên, con số này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Đồng không chỉ nằm trong các kệ máy chủ mà còn hiện diện dày đặc trong các trạm biến áp, máy biến thế và hệ thống đường dây truyền tải cần thiết để nâng cấp lưới điện địa phương. Tại Mỹ, tỷ trọng tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu dự kiến sẽ tăng từ 5% lên 14% vào năm 2030, tạo ra một cuộc đua vũ trang về hạ tầng vật lý mà ở đó đồng đóng vai trò then chốt.
Sự khan hiếm này diễn ra đồng thời với việc giá dầu brent vượt ngưỡng 100 usd/thùng do xung đột tại Trung Đông, gây áp lực kép lên chi phí vận hành. Các đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu đang phải đối mặt với hóa đơn năng lượng đắt đỏ hơn, trong khi việc thiếu hụt đồng làm chậm tiến độ kết nối lưới điện. Tình trạng này tương tự như cơn sốt dram máy chủ, nơi nhu cầu AI vượt xa khả năng đáp ứng của chuỗi cung ứng vốn không được thiết kế cho tốc độ tăng trưởng thần tốc như hiện tại.
Việc s&p global cảnh báo về mức thiếu hụt 10 triệu tấn đồng vào năm 2040 cho thấy đây không còn là biến động nhất thời mà là một thách thức mang tính cấu trúc. Khi các nhà phát triển AI cố gắng khóa nguồn cung chip nhớ và năng lượng, họ buộc phải đối mặt với một thực tế rằng: hạ tầng kỹ thuật số không thể tồn tại nếu thiếu đi sự hỗ trợ từ các ngành công nghiệp nặng và khai khoáng truyền thống.
Sự leo thang của giá đồng và các loại hàng hóa thiết yếu đang thay đổi bảng tính kinh tế của các nhà phát triển hạ tầng AI. Dù các ông lớn công nghệ khó có thể dừng các dự án quy mô lớn, nhưng thời gian hoàn vốn và chi phí trên mỗi megawatt sẽ bị kéo dài đáng kể do áp lực từ thị trường kim loại và năng lượng. Đối với các doanh nghiệp, việc đa dạng hóa nguồn cung và tối ưu hóa hiệu suất năng lượng trong thiết kế trung tâm dữ liệu giờ đây không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để tồn tại trong giai đoạn chi phí đầu vào biến động mạnh mẽ này.
Liên hệ qua Zalo
