Các trường học phổ thông cấp K–12 muốn vô hiệu hóa bộ công cụ trí tuệ nhân tạo (AI – Artificial Intelligence) trên tài khoản học sinh do nhà trường quản lý sẽ đồng thời bị khóa quyền truy cập vào Google Search. Cơ chế ràng buộc này, được Google xác nhận sẽ áp dụng chính thức từ đầu năm 2027, đang vấp phải làn sóng phản đối dữ dội từ giới chức đắc cử, cựu cơ quan quản lý liên bang và các tổ chức bảo vệ quyền lợi giáo dục tại Mỹ.
Chính sách trói buộc sản phẩm trên tài khoản học đường
Theo khung quản trị mới, Google dự kiến tắt mặc định bốn dịch vụ trên tài khoản trường học K–12 cho đến khi quản trị viên chủ động kích hoạt từng dịch vụ. Danh sách này bao gồm: Gemini, Gemini Notebook, Gemini in Classroom và cả công cụ tìm kiếm Google Search. Hãng công nghệ lập luận rằng sự điều chỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu từ các nhà nghiên cứu, giáo viên và nhà hoạch định chính sách về việc kiểm soát chặt chẽ hơn con đường AI tiếp cận học sinh.
Tuy nhiên, tranh cãi nảy sinh từ quyết định bán kèm không thể tách rời (bundling). Nếu nhà trường quyết định vô hiệu hóa hoàn toàn công cụ AI, học sinh sử dụng tài khoản do trường quản lý cũng sẽ mất quyền sử dụng Google Search và nhận được thông báo tính năng tìm kiếm không khả dụng.
Tích hợp kỹ thuật sâu hay áp đặt thị phần?
Ông Chris Phillips, Giám đốc bộ phận giáo dục của Google, chia sẻ với tờ The New York Times rằng công cụ tìm kiếm và AI hiện đã được tích hợp sâu (deeply integrated), khiến việc tách riêng trở thành vấn đề bất khả thi về mặt chính sách sản phẩm thay vì là một tùy chọn kỹ thuật cho phép quản trị viên tùy biến.
Song song với lộ trình áp dụng quy định mới, Google mở rộng tính năng Học tập định hướng (Guided Learning). Thay vì cung cấp đáp án trực tiếp, hệ thống sử dụng chuỗi câu hỏi mở và giải thích từng bước nhằm thúc đẩy tinh thần vượt khó học tập (productive struggle). Tính năng này đã xuất hiện trên Google Classroom và sắp được thử nghiệm trực tiếp bên trong Google Search tại một số trường học chọn lọc ở Mỹ.
Làn sóng phản đối từ các nhà lập pháp và công đoàn
Quyết định của Google lập tức nhận về sự chỉ trích gay gắt từ giới chức chính quyền. Thị trưởng New York Zohran Mamdani công khai phê phán trên mạng xã hội X, nhấn mạnh rằng Google đang tận dụng vị thế độc quyền thị trường để ép buộc AI xâm nhập vào hệ thống trường công lập, đồng thời khẳng định không một tập đoàn công nghệ nào có quyền can thiệp vào phương pháp giảng dạy trẻ em.
Cựu Chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC – Federal Trade Commission) Lina Khan cũng nhận định động thái này là biểu hiện rõ rệt của việc Google lợi dụng vị thế thống trị trong mảng tìm kiếm trực tuyến để gây sức ép buộc các cơ sở giáo dục phải tiếp nhận AI. Đồng quan điểm, bà Randi Weingarten, Chủ tịch Liên đoàn Giáo viên Mỹ (AFT – American Federation of Teachers), cho rằng tập đoàn đã ưu tiên lợi ích kinh doanh hơn chất lượng giáo dục và quyền riêng tư của học sinh, thay vì đối thoại tìm kiếm giải pháp linh hoạt.
Trước tình hình trên, ông Josh Golin, Giám đốc điều hành tổ chức Fairplay, khuyến nghị các cơ sở giáo dục nên chủ động chuyển dịch sang những công cụ tìm kiếm thay thế có tính năng bảo vệ quyền riêng tư cao hơn. Lời kêu gọi này càng nhận được sự ủng hộ khi các báo cáo điều tra từ NBC News chỉ ra rằng bằng chứng thực nghiệm về lợi ích học tập của AI trong lớp học vẫn còn hạn chế và nhiều nghiên cứu trước đó đang vấp phải nghi vấn về phương pháp luận.
Nguồn: Yahoo
Liên hệ qua Zalo
