Quốc hội Mỹ đang xúc tiến mạnh mẽ các biện pháp siết chặt quyền tiếp cận của Trung Quốc đối với các dòng vi xử lý trí tuệ nhân tạo (AI chips) tiên tiến. Động thái lưỡng đảng này diễn ra sau khi xuất hiện các cáo buộc an ninh liên quan đến cựu Tổng giám đốc điều hành (CEO) Jensen Huang của tập đoàn bán dẫn Nvidia, làm gia tăng sự giám sát của Washington đối với vai trò then chốt của công ty này trong an ninh quốc gia.
Ông Huang đã rời ghế lãnh đạo sau những thông tin liên quan đến mối quan hệ cá nhân với một giám đốc điều hành công ty công nghệ có trụ sở tại Singapore, đối tượng bị chính quyền Mỹ nghi ngờ hoạt động tình báo cho Bắc Kinh. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson khẳng định sự đồng thuận tại Đồi Capitol hiện đang nghiêng hẳn về việc áp đặt thêm các rào cản kỹ thuật và pháp lý mới đối với hoạt động xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc.
Tăng cường quyền giám sát của Quốc hội đối với xuất khẩu vi mạch
Theo khung pháp lý hiện hành, Bộ Thương mại Mỹ nắm quyền hạn rất rộng trong việc phê duyệt hoặc ngăn chặn việc bán chip cao cấp ra nước ngoài mà không cần thông qua Quốc hội. Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (đảng Dân chủ) và Thượng nghị sĩ Jim Banks (đảng Cộng hòa) lập luận rằng các quyết định kiểm soát xuất khẩu (export controls) có tác động trọng yếu đến vị thế an ninh quốc gia cần phải chịu sự giám sát lập pháp chặt chẽ hơn.
Dự luật có tên AI Overwatch Act do hai thượng nghị sĩ bảo trợ sẽ trao cho Quốc hội thẩm quyền rà soát sâu các thay đổi về quy tắc xuất khẩu. Nếu được thông qua và đính kèm vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA), đạo luật này sẽ gây áp lực lớn lên Nvidia, khiến các nỗ lực nới lỏng xuất khẩu vi xử lý sang thị trường Trung Quốc của bất kỳ chính quyền nào trong tương lai trở nên khó khăn hơn.
Truy vết phần cứng và hạn chế chuỗi cung ứng đồng minh
Bên cạnh kiểm soát cấp phép, các nhà lập pháp Mỹ còn nhắm đến các kẽ hở phân phối gián tiếp. Dự luật Bảo mật Chip (Chip Security Act) được đề xuất nhằm giải quyết tình trạng vi mạch bán dẫn bán hợp pháp cho bên thứ ba nhưng sau đó bị chuyển hướng (diverted) vào Trung Quốc.
Quy định này buộc các nhà sản xuất phần cứng phải theo dõi vị trí vật lý của các bộ xử lý AI tiên tiến và kích hoạt cơ chế báo cáo bắt buộc nếu phát hiện sản phẩm rơi vào tay các thực thể bị cấm. Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn (SIA), đại diện cho các tập đoàn bao gồm Nvidia, từng cảnh báo yêu cầu định vị bắt buộc này có thể tạo ra chi phí tuân thủ rất lớn cho toàn ngành.
Song song đó, dự luật Match Act đặt mục tiêu gia tăng áp lực lên các đồng minh quốc tế như Hà Lan và Nhật Bản—quê hương của các nhà cung cấp thiết bị in khắc bán dẫn hàng đầu như ASML và Tokyo Electron—nhằm hạn chế việc bán cũng như bảo trì máy móc sản xuất chip cao cấp phục vụ các dự án nội địa của Trung Quốc.
Rào cản truy cập từ xa vào hệ thống tính toán đám mây
Mối đe dọa pháp lý có tác động tức thì nhất đối với mô hình kinh doanh quốc tế của Nvidia hiện nay là Đạo luật An ninh Truy cập Từ xa (Remote Access Security Act). Dự luật này trực tiếp giải quyết phương thức lách luật: thay vì mua chip vật lý, các doanh nghiệp AI Trung Quốc thuê tài nguyên tính toán (compute capacity) từ các trung tâm dữ liệu đặt ở nước ngoài được trang bị hệ thống máy chủ của Nvidia để huấn luyện mô hình qua giao thức từ xa.
Đạo luật đã vượt qua Hạ viện và đang chờ Thượng viện xem xét, cho phép Bộ Thương mại quyền quản lý và hạn chế dịch vụ cho thuê năng lực tính toán đám mây này. Bản thân Nvidia từng thừa nhận trong các báo cáo tài chính rằng quy định hạn chế truy cập từ xa nếu có hiệu lực thực thi sẽ tạo ra tác động tiêu cực đáng kể đến hoạt động kinh doanh toàn cầu của hãng.
Nguồn: Yahoo! Finance Canada
Liên hệ qua Zalo
