Dữ liệu hải quan Trung Quốc vừa công bố cho thấy kim ngạch xuất khẩu tháng 8 đã tăng vọt 25% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt qua mức tăng trưởng 23,9% của tháng 7. Thặng dư thương mại của quốc gia này nới rộng lên mức 119,1 tỷ USD, một con số ấn tượng được dẫn dắt bởi nhóm hàng ô tô và sản phẩm công nghệ cao. Tuy nhiên, đằng sau những số liệu tổng quát là một sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt: phần cứng trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đã đủ lớn để tự mình xoay chuyển toàn bộ cán cân thương mại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Trong nửa đầu năm 2026, các sản phẩm liên quan đến AI chiếm tới 22,7% tổng kim ngạch xuất khẩu, đóng góp 8,6 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung. Với doanh thu đạt 480 tỷ USD, tăng 47,3% so với cùng kỳ, AI không còn là một phân khúc ngách mà đã trở thành động lực cốt lõi, chiếm gần một phần tư lượng hàng hóa Trung Quốc cung ứng ra toàn cầu.
Động lực từ chip bán dẫn và sự thích nghi trước các rào cản kỹ thuật
Số liệu về mạch tích hợp (IC) phản ánh rõ nét sức nóng của thị trường khi Trung Quốc đã xuất khẩu hơn 179 tỷ con chip, đạt giá trị 177,28 tỷ USD chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026, tăng trưởng gần 96% về giá trị. Sự bùng nổ này đến từ cả khối lượng lẫn giá trị gia tăng, đặc biệt khi giá hợp đồng DRAM tăng vọt hơn 90% do các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ đến 70% sản lượng cao cấp toàn cầu. Bên cạnh đó, các thiết bị điện toán liên quan đến AI như máy chủ và mô-đun bộ nhớ cũng đóng góp thêm 138,08 tỷ USD vào kim ngạch xuất khẩu, tăng 41,3%.
Bất chấp những nỗ lực kiểm soát xuất khẩu từ phía Mỹ, bao gồm các lệnh cấm rồi đảo ngược quy định đối với chip Nvidia H200, cỗ máy xuất khẩu của Trung Quốc vẫn vận hành hiệu quả. Thay vì chờ đợi nguồn cung ngoại nhập bị hạn chế bởi các cuộc điều tra thuế quan, các doanh nghiệp nội địa như Huawei và Cambricon đã nhanh chóng lấp đầy khoảng trống với hàng chục nghìn đơn vị chip AI tự hành được xuất xưởng. Điều này cho thấy chiến lược kiểm soát phần cứng của Washington chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng trong dữ liệu thương mại, khi Trung Quốc tận dụng tốt sự kết hợp giữa chip nội địa, linh kiện thế hệ cũ và vị thế áp đảo trong mảng bộ nhớ (memory) để biến cơn khát AI toàn cầu thành lợi thế thương mại khổng lồ.
Sự tăng trưởng vượt bậc của mảng phần cứng AI cho thấy Trung Quốc đã tìm thấy một lộ trình phát triển độc lập, bất chấp những biến động chính trị phức tạp từ bên ngoài. Tuy nhiên, việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu cũng cảnh báo về nhu cầu tiêu dùng nội địa vẫn còn yếu, đòi hỏi Bắc Kinh phải có những điều chỉnh chiến lược để duy trì sự cân bằng bền vững. Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp, việc theo dõi sát sao năng lực sản xuất chip nội địa của Trung Quốc và biến động giá linh kiện bán dẫn sẽ là chìa khóa để thấu hiểu dòng chảy thương mại toàn cầu trong giai đoạn tới.
Liên hệ qua Zalo
